2. Những cấu trúc cần nhớ

Trong đó: S là chủ ngữ, V là động từ, N là danh từ.

Ví dụ về sự nhượng bộ:

Although the rain was heavy, we went to school.
→ Despite the heavy rain, we went to school.

Mặc dù trời mưa to, chúng tôi vẫn đến trường.

Ví dụ về nguyên nhân:

Because the rain was heavy, we stayed at home.
→ Because of the heavy rain, we stayed at home.

Vì trời mưa to, chúng tôi ở nhà.

Các phần chỉ nhượng bộ hoặc nguyên nhân có thể đứng đầu hoặc cuối câu. Khi đặt chúng ở đầu câu, các em thường dùng dấu phẩy để ngăn cách với mệnh đề chính.

Ghi nhớ: Đổi cấu trúc phải giữ nguyên quan hệ ý nghĩa. Although chuyển sang despite/in spite of; because chuyển sang because of.

3. Tám trường hợp chuyển từ mệnh đề sang cụm từ

Đây là những cách xử lý thường gặp, không phải tám công thức áp dụng máy móc cho mọi câu. Trước khi biến đổi, hãy xác định ai thực hiện hành động và câu mới có giữ đúng nghĩa hay không.

Trường hợp 1: Hai mệnh đề có cùng chủ ngữ → dùng V-ing

Khi hai mệnh đề nói về cùng một người hoặc sự vật, ta thường có thể bỏ chủ ngữ ở phần cần chuyển đổi và đưa động từ về dạng V-ing.

Although Nam studied hard, he did not pass the test.
→ Despite studying hard, Nam did not pass the test.

Mặc dù học chăm chỉ, Nam vẫn không vượt qua bài kiểm tra.

Nếu có be + tính từ, chuyển thành being + tính từ:

Although Mai was nervous, she answered all the questions.
→ In spite of being nervous, Mai answered all the questions.

Mặc dù lo lắng, Mai vẫn trả lời tất cả các câu hỏi.

Với ý phủ định, đặt not trước V-ing:

Although she did not feel well, she went to school.
→ Despite not feeling well, she went to school.

Chú ý: Không được bỏ chủ ngữ chỉ vì nhìn thấy although hoặc because. Chủ thể được hiểu của cụm V-ing phải phù hợp với chủ ngữ mệnh đề chính. Khi cần nhấn mạnh hành động xảy ra trước, có thể dùng having + V3/ed; không phải lúc nào V-ing đơn cũng thể hiện đủ sắc thái của câu gốc.

Trường hợp 2: Danh từ + be + tính từ → tính từ + danh từ

Với những câu phù hợp, ta có thể đưa tính từ lên trước danh từ để tạo cụm danh từ.

Although the test was difficult, Lan got a high score.
→ Despite the difficult test, Lan got a high score.

Mặc dù bài kiểm tra khó, Lan vẫn đạt điểm cao.

Áp dụng tương tự với nguyên nhân:

Because the traffic was heavy, we arrived late.
→ Because of the heavy traffic, we arrived late.

Chú ý: Giữ hoặc điều chỉnh mạo từ cho phù hợp. Cách này chỉ dùng khi cụm danh từ tạo thành tự nhiên và vẫn diễn đạt đúng ý ban đầu; không phải tính từ nào cũng có thể đưa lên trước danh từ theo cách này.

Trường hợp 3: Chủ ngữ + be + tính từ → sở hữu + danh từ tương ứng

Nếu tính từ có dạng danh từ phù hợp, ta có thể dùng danh từ đó để diễn đạt lại ý của mệnh đề.

Although she was ill, she continued studying.
→ Despite her illness, she continued studying.

Mặc dù bị ốm, cô ấy vẫn tiếp tục học.

Because Nam was careless, he made a mistake.
→ Because of Nam’s carelessness, he made a mistake.

Vì bất cẩn, Nam đã mắc lỗi.

Một số cặp từ hữu ích:

Các em cần đổi hình thức sở hữu cho đúng: she → her, he → his, they → their, Nam → Nam’s.

Chú ý: Đây là cách diễn đạt lại bằng danh từ, không phải phép đổi đuôi áp dụng cho mọi tính từ. Cần kiểm tra cả nghĩa và cách kết hợp từ.

Trường hợp 4: Chủ ngữ + động từ + trạng từ → sở hữu + tính từ + danh từ

Nếu động từ có danh từ tương ứng phù hợp, ta có thể chuyển cả cụm theo cách sau:

• Chủ ngữ → hình thức sở hữu.

• Động từ → danh từ.

• Trạng từ → tính từ bổ nghĩa cho danh từ.

Although he behaved badly, his friends still supported him.
→ Despite his bad behaviour, his friends still supported him.

Mặc dù cư xử không tốt, cậu ấy vẫn được bạn bè ủng hộ.

Ví dụ với nguyên nhân:

Because she prepared carefully, she felt confident.
→ Because of her careful preparation, she felt confident.

Trong ví dụ thứ hai: she → her, prepared → preparation, carefully → careful.

Trường hợp 5: There + be + danh từ → dùng cụm danh từ

Với cấu trúc diễn tả sự tồn tại, ta thường có thể bỏ there + be và giữ cụm danh từ phía sau.

Although there was a traffic jam, we arrived on time.
→ Despite a traffic jam, we arrived on time.

Mặc dù có tắc đường, chúng tôi vẫn đến đúng giờ.

Because there was a power cut, the lesson ended early.
→ Because of a power cut, the lesson ended early.

Chú ý: Nếu câu gốc có phủ định hoặc thông tin về số lượng, phải giữ lại ý đó. Không được xóa máy móc tất cả những gì đứng trước danh từ.

Trường hợp 6: Câu chỉ thời tiết → dùng danh từ phù hợp

Với một số câu thời tiết có dạng it + be + tính từ, có thể chuyển sang danh từ chỉ hiện tượng thời tiết.

Although it was rainy, we went for a walk.
→ Despite the rain, we went for a walk.

Mặc dù trời mưa, chúng tôi vẫn đi dạo.

Because it was foggy, the flight was delayed.
→ Because of the fog, the flight was delayed.

Một số cách chuyển thường gặp:

Hãy chọn cụm từ theo ngữ cảnh; không mặc định mọi tính từ chỉ thời tiết đều đổi thành the + danh từ theo cùng một công thức.

Trường hợp 7: Mệnh đề bị động → thường dùng being + V3/ed

Khi chủ ngữ của mệnh đề bị động cũng là chủ ngữ mệnh đề chính, ta thường có thể chuyển phần bị động thành being + V3/ed.

Although he was criticised, he remained calm.
→ Despite being criticised, he remained calm.

Mặc dù bị phê bình, anh ấy vẫn giữ bình tĩnh.

Nếu cần thể hiện rõ hành động đã hoàn tất trước một thời điểm hoặc sự việc khác, có thể dùng having been + V3/ed:

Although the book had been edited, it still contained many errors.
→ Despite having been edited, the book still contained many errors.

Không có quy tắc chung “câu bị động → the + N + of + N”. Chẳng hạn, edition thường chỉ một ấn bản hoặc phiên bản, không diễn đạt việc cuốn sách đã được biên tập. Vì vậy, không thể thay the book had been edited bằng the edition of the book mà vẫn giữ nguyên nghĩa.

Trường hợp 8: Dùng the fact that + mệnh đề

Khi khó tìm cụm danh từ phù hợp, hoặc khi muốn giữ đầy đủ chủ ngữ, thì và ý nghĩa của câu gốc, các em có thể dùng:

• despite / in spite of + the fact that + S + V + …

• because of + the fact that + S + V + …

Although I admire her achievements, I disagree with her opinion.
→ Despite the fact that I admire her achievements, I disagree with her opinion.

Because he was absent, we postponed the meeting.
→ Because of the fact that he was absent, we postponed the meeting.

Đây là cấu trúc đúng ngữ pháp. Tuy nhiên, cách viết này dài hơn. Trong câu thứ hai, dùng Because he was absent… thường gọn hơn nếu đề bài không yêu cầu đổi sang because of.

Về cấu trúc, sau giới từ là cụm danh từ có trung tâm fact, còn that + S + V vẫn là một mệnh đề nằm bên trong. Vì vậy, cách này không thực sự rút gọn toàn bộ nội dung thành một cụm từ ngắn.

4. Cách chuyển ngược từ cụm từ sang mệnh đề

Khi chuyển ngược, các em cần làm ba việc: đổi từ nối, xác định chủ ngữ, rồi thêm động từ với thì phù hợp.

4.1. Despite / In spite of → Although / Though / Even though

Từ cụm danh từ:

Despite the heavy rain, we went out.
→ Although the rain was heavy, we went out.

Từ cụm V-ing:

In spite of feeling tired, Lan finished her homework.
→ Although Lan felt tired, she finished her homework.

Từ sở hữu + danh từ:

Despite his illness, Nam attended the lesson.
→ Although Nam was ill, he attended the lesson.

Trong câu cuối, ngữ cảnh được hiểu là his chỉ Nam.

4.2. Because of → Because

Because of the heavy traffic, we arrived late.
→ Because the traffic was heavy, we arrived late.

Because of her careful preparation, Mai felt confident.
→ Because Mai had prepared carefully, she felt confident.

Ở ví dụ thứ hai, quá khứ hoàn thành làm rõ rằng việc chuẩn bị xảy ra trước cảm giác tự tin.

Điều cần nhớ: Cụm danh từ và V-ing không tự biểu thị đầy đủ thì như động từ trong mệnh đề. Vì vậy, có thể có nhiều cách mở rộng hợp lý. Các em cần dựa vào toàn câu và ngữ cảnh, không mặc định lúc nào cũng thêm is hoặc was.

5. Bốn lỗi thường gặp khi viết lại câu

Lỗi 1: Viết despite of

• Sai: Despite of the rain, we went out.

• Đúng: Despite the rain, we went out.

• Đúng: In spite of the rain, we went out.

Ghi nhớ: despite không có of; in spite of có of.

Lỗi 2: Đặt mệnh đề trực tiếp sau despite hoặc because of

• Sai: Despite she was tired, she kept studying.

• Đúng: Although she was tired, she kept studying.

• Đúng: Despite being tired, she kept studying.

• Đúng: Despite the fact that she was tired, she kept studying.

Tương tự, viết because she was ill hoặc because of her illness, không viết because of she was ill.

Lỗi 3: Bỏ chủ ngữ khi hai mệnh đề nói về hai người khác nhau

Câu gốc: Although his mother was tired, Nam wanted to go out.

Nếu viết Despite being tired, Nam wanted to go out, câu mới lại diễn đạt rằng Nam mệt, làm thay đổi nghĩa ban đầu.

Cách viết giữ đúng ý:

Despite his mother’s tiredness, Nam wanted to go out.

Hoặc:

Despite the fact that his mother was tired, Nam wanted to go out.

Lỗi 4: Dùng although và but để nối cùng một cặp mệnh đề

• Sai trong cấu trúc đang học: Although the test was difficult, but Lan finished it.

• Đúng: Although the test was difficult, Lan finished it.

• Đúng: The test was difficult, but Lan finished it.

Các em có thể dùng still để nhấn mạnh:

Although the test was difficult, Lan still finished it.

6. Bài tập thực hành

Viết lại các câu sau bằng từ gợi ý sao cho nghĩa cơ bản không thay đổi. Có thể có nhiều đáp án đúng.

1. Although Hoa was tired, she finished the report.
   → Despite …

2. Because the rain was heavy, the match was cancelled.
   → Because of …

3. Although he was ill, he attended the meeting.
   → In spite of … (Dùng danh từ illness.)

4. Because she prepared carefully, she felt confident.
   → Because of …

5. Although there was a power cut, we continued the lesson.
   → Despite …

6. Although he was criticised, he remained calm.
   → Despite … (Dùng being.)

7. Despite the heavy traffic, we arrived on time.
   → Although …

8. Because of the fog, the flight was delayed.
   → Because …

9. Despite feeling nervous, Minh answered the question.
   → Although …

10. Although her father was busy, Lan wanted to talk to him.
    → Despite … (Dùng the fact that.)

Đáp án tham khảo

1. Despite being tired, Hoa finished the report.

2. Because of the heavy rain, the match was cancelled.

3. In spite of his illness, he attended the meeting.

4. Because of her careful preparation, she felt confident.

5. Despite a power cut, we continued the lesson.

6. Despite being criticised, he remained calm.

7. Although the traffic was heavy, we arrived on time.

8. Because it was foggy, the flight was delayed.

9. Although Minh felt nervous, he answered the question.

10. Despite the fact that her father was busy, Lan wanted to talk to him.

Ở câu 10, người bận là bố của Lan. Nếu viết Despite being busy, Lan…, các em đã vô tình đổi người bận thành Lan.

7. Lời nhắn từ Thầy Việt Anh

Khi làm bài biến đổi mệnh đề và cụm từ, các em hãy tự hỏi: Sau từ nối cần cấu trúc gì? Ai thực hiện hành động? Câu mới có giữ nguyên nghĩa không? Trả lời được ba câu hỏi này sẽ giúp các em tránh nhiều lỗi hơn việc chỉ học thuộc công thức.

Các em hãy thử tự viết một cặp câu với although – despite và một cặp với because – because of. Nếu còn vướng ở bước biến đổi, hãy để lại câu hỏi dưới bài viết để cùng Thầy Việt Anh trao đổi nhé!